telegram
telegram
aparat

مقالات پوست و مو

مواد مغذی و مکمل های موثر در بهبود وضعیت پوست

مواد مغذی و مکمل های موثر در بهبود وضعیت پوست

در دنیای امروز به علت استرس زیاد ، آلودگی هوا ،تابش پرتو های مضر و عدم پیروی از یک رژیم غذایی سالم و روی آوردن به فست فود ها و غذاهای پرچرب مشکلات پوستی به یک معضل بزرگ تبدیل شده است. در این مقاله قصد داریم به بررسی مواد مغذی شامل درشت مغذی ها و ریز مغذی ها که در بهبود و ترمیم ساختار پوست نقش دارند بپردازیم.

مواد مغذی و مکمل های موثر در بهبود وضعیت پوست
شکل1: تابش اشعه های نور خورشید به سطح پوست سبب آغاز فرآیند پیری پوست میشود

1.ویتامین A :

ویتامین A یک ویتامین محلول در چربی است که به صورت پیش ساخته در فرآورده های حیوانی (مانند جگر) و به صورت پیش ساز(کاروتنوئید ها) در منابع گیاهی (مانند هویج) وجود دارد. این ویتامین به فرم "11-سیس رتینال"در گیرنده های شبکیه وجود دارد و در حس بینایی کمک کننده است ، علاوه بر این در سیستم ایمنی ایفای نقش میکند و کمبود آن سبب تضعیف سیستم ایمنی میشود و افزون بر همه ی این ها در فرآیند رشد و تکثیر سلولی نقش دارد. پوست یکی از ساختارهایی است که کاملا پویاست و سلول های آن دائما در حال رشد و تکثیر هستند و به اصطلاح “Turn over” بالایی دارد. بنابراین دریافت میزان کافی از این ویتامین لازم و ضروری است. میزان توصیه شده روزانه (RDA) برای دریافت این ویتامین 1300 میکروگرم در روز یا 4300 واحد بین المللی(IU) است. لازم به ذکر است که مقادیر اضافی این ویتامین در کبد ذخیره شده و سبب مسمومیت میشود ، این سمیت در دوز 10000 واحد بین المللی در روز ایجاد میشود. دانستن این نکته خالی از لطف نیست که داروی راکوتان (ایزوترتینوئین)که در درمان آکنه های پوستی استفاده میشود آنالوگ ساختاری ویتامین A میباشد.

2.ویتامین C :

نقش ویتامین C به عنوان قوی ترین آنتی اکسیدان فاز آبی بدن به اثبات رسیده است. نقش آنتی اکسیدانی این ویتامین از این جهت مهم است که پوست یکی از قسمت هایی است که در معرض تابش مستقیم نور آفتاب قرار میگیرد و این تابش به دلیل داشتن امواج فرابنفش (UV) میتواند آغازگر فرآیند پیری پوست (Skin aging) باشد بنابراین نیاز به آنتی اکسیدان داریم تا از این اتفاق جلوگیری کنیم. از طرفی هم ویتامین C در نتیجه ی فعالیت آنزیم "ال-گلوکونولاکتون اکسیداز" تولید میشود که این آنزیم مختص گیاهان است و در انسانها وجود ندارد،بنابراین با توجه به مطالب گفته شده ویتامین C برای بدن ضروری محسوب میشود. این ویتامین همچنین در تولید کلاژن به همراه عنصر مس شرکت میکند که در این عمل آنزیم لیزیل اکسیداز فعالیت دارد که در طی فعالیت این آنزیم هیدروکسیلاسیون آمینواسید های لایزین و پرولین صورت میگیرد. کلاژن برای ساخت و ترمیم پوست پروتئینی حیاتی است.

3.کلاژن :

کلاژن آزاد ترین پروتئین بدن مهره داران است و در ساختار عضلات ، استخوان ، لیگامان ها ، غضروف و پوست به فراوانی وجود دارد. وجود این پروتئین در پوست به این ساختار خاصیت الاستیسیته میبخشد و باعث انعطاف پذیری آن میشود.خبر خوب این است که بدن ما به صورت مداوم این پروتئین را سنتز میکند اما نکته اینجاست که با افزایش سن سنتز این پروتئین کاهش می یابد. از مواردی که میتوانند تولید کلاژن را با اختلال مواجه کنند میتوان به سیگار کشیدن ، قرار گرفتن در معرض تابش خورشید و رژیم غذایی ناسالم اشاره کرد.نتایج حاصل از یک مطالعه ی کارآزمایی بالینی که روی بانوان انجام شد نشان میدهد که مصرف مکمل کلاژن در این گروه در مقایسه با گروه دارو نما باعث بهبود وضعیت الاستیسیته ی پوست خواهد شد.

مواد مغذی و مکمل های موثر در بهبود وضعیت پوست
شکل2: با افزایش سن تولید کلاژن در بدن کاهش یافته و سبب شل شدن و افتادگی پوست میشود

4.ویتامین E :

ویتامین E نیز همانند ویتامین C است و تمامی خواص آنتی اکسیدانی این ویتامین را داراست با این تفاوت که این ویتامین قوی ترین آنتی اکسیدان فاز چربی بدن است. ویتامین E نیز مانند ویتامین C در فرآیند پاکسازی رادیکال های آزاد(Free radical scavenging) دخالت دارد ، افزون بر اینکه این ویتامین در مقابله با چین و شکن های پوستی نیز موثر است.

5.سیلیکا :

سیلیکا یا سیلیکون دومین عنصر فراوان در زمین و سومین عنصر فراوان در بدن انسانهاست. این عنصر در آب ، فرآورده های گیاهی و حیوانی به وفور یافت میشود. سیلیکون در سنتز کلاژن و فعال کردن آنزیم های هیدروکسیله کننده نقش اساسی دارد که این نقش سبب ایجاد خاصیت انعطاف پذیری در پوست می شود.

6.زینک :

دریافت کافی از منابع غذایی زینک جهت تامین مقادیر کافی از این عنصر جهت حفظ انسجام پوست و مو مورد نیاز است. از دیگر خصوصیات این مینرال میتوان به اثر آن در بهبود زخم اشاره کرد.

7.ید :

ید عنصری است که در سنتز و ترشح هورمون های تیروئیدی نقش اساسی دارد. با توجه به نقش هورمون های تیروئیدی در سلامت پوست و ذکر این نکته که کاهش هورمون های تیروئیدی سبب خشکی پوست در افراد میشود دریافت مقادیر کافی از این مینرال جهت حفظ سلامت پوست توصیه میگردد.

8.مس :

همانطور که پیش از این هم ذکر شد ، مس در ساخته شدن پروتئین های اتصالی همچون کلاژن و الاستین نقش مهمی ایفا میکند و کمبود آن سبب کاهش در سنتز کلاژن والاستین شده که کمبود این دو پروتئین با کاهش انعطاف پذیری و الاستیسیته ی پوست در ارتباط است.

جمع بندی

همانطور که پیش از این هم گفته شد پیروی از یک رژیم غذایی سالم که تامین کننده ی درشت مغذی ها ، ریز مغذی ها و آنتی اکسیدان های رژیمی باشد جهت حفظ سلامت پوست ضروری میباشد. دوری کردن از اشعه های مضر خصوصا پرتوی ماورای بنفش و همچنین عدم استعمال دخانیات نیز برای بهبود وضعیت پوست لازم است. اگر در نظر دارید تا برای افزایش میزان سطوح ویتامین D خود از آفتاب استفاده کنید پیشنهاد میشود که زمانی از روز را انتخاب کنید که تابش آفتاب ملایم تر باشد و زمان این فرآیند هم بیش از 20 دقیقه در روز نشود تا از اثرات منفی پرتو های خورشید به دور بمانید.اگر نمیتوانید تمامی مواد مغذی که در سلامت پوست موثر اند در رژیم خود بگنجانید ناچار به استفاده از مکمل های غذایی خواهید بود ، فقط در نظر داشته باشید که پیش از مصرف هرگونه مکمل با یک متخصص تغذیه مشورت کنید.

زیبایی و سلامت پوست

زیبایی و سلامت پوست

رنگ رخساره خبر می‌دهد از ...!

ایران بعد از عربستان، بیشترین میزان مصرف لوازم‌آرایشی در خاورمیانه )یعنی 1.2 میلیارد دلار از بازار 2.7 میلیارد دلاری فروش لوازم‌آرایشی) را به خود اختصاص می‌دهد. این آمار بیانگر این واقعیت است که توجه به زیبایی ظاهر، بخش مهمی از هزینه‌های زندگی را به خود اختصاص می‌دهد اما پوست، مو و ناخن بیش از آن‌که به آرایش و تزئین ظاهری نیاز داشته باشند، نیازمند مواد معدنی و املاح مغذی خاصی هستند تا سلامت، شادابی و زیبایی آن‌ها به‌طور دائمی و نه موقت حفظ و تأمین شود. بهترین رویکرد برای حفظ سلامت و زیبایی پوست و مو و ناخن، تغذیه سلول‌های تشکیل‌دهنده آن‌ها است. پوست به‌عنوان یک سد دفاعی بین محیط داخل و خارج بدن عمل می‌کند، بنابراین نقش اساسی و مهمی در محافظت بدن در مقابل تخریب‌های شیمیایی و مکانیکی دارد. اختلال در عملكرد برخي ارگان‌ها و يا كمبودهاي تغذیه‌ای منجر به ایجاد تظاهرات نامطلوب مانند خشکی پوست، ریزش مو یا شکنندگی ناخن‌ها می‌شود؛ بنابراین علاوه بر مراقبت‌های خارجي، بهبود خون‌رسانی و همچنين تأمین ویتامین‌ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه و سایر مواد مغذی موردنیاز رشد اين سلول‌ها، مهم‌ترین عامل تأمین سلامت و زيبايي و ترميم آسیب‌های وارده به مو و ناخن است.

پروتئین و اسیدهای آمینه

پروتئین‌های سولفوردار، پایه اصلی تشکیل و حفظ ساختار پوست، مو و ناخن هستند. کراتین فراوان‌ترین پروتئین مو و ناخن و کلاژن و الاستین ماده زمینه بافت پیوندی پوست می‌باشند. کمبود پروتئین باعث آسیب به ساختار این بافت‌ها می‌شود.

آنتی‌اکسیدان‌ها

آسیب‌های اکسیداتیو مهم‌ترین علل ایجاد چین ‌و چروک پوست و از بین رفتن شفافیت پوست و مو می‌باشند. ترکیبات آنتی اکسیدان به محافظت از سلول‌ها در برابر صدمات رادیکال‌های آزاد که به ‌ویژه در پوست به دلیل قرارگیری در معرض اشعه فرابنفش بسیار شایع هستند، کمک می‌کنند. اگرچه استفاده از کرم‌های ضد آفتاب برای پیشگیری از ایجاد تیرگی و چروک پوست ضرورت دارد، اما تحقیقات نشان می‌دهد ویتامین C و E و بتاکاروتن به ‌عنوان دو آنتی اکسیدان قوی برای افزایش مقاومت پوست در برابر اشعه‌ مخرب نقش مهمی دارند. ویتامین C در ترکیب با پروتئین در تولید کلاژن و الاستین، مهم‌ترین زیرساخت‌های بافت پیوندی نقش دارد و از این ‌رو موجب تأمین شادابی پوست، حفظ انعطاف‌پذیری، ترمیم آسیب‌های پوستی، کند شدن روند پیری پوست و پیشگیری از ایجاد چین‌ و چروک‌ می‌شود. این ویتامین در ترکيب با بيوفلاونوئيدها از تجمع رنگدانه اي پوستي که در اثر تابش آفتاب به لکه هاي قهوه‌ای تبديل می‌شوند، جلوگيري می‌کند و همچنین با تنظیم ترشح غدد چربي از خشکي پوست جلوگيري می‌کند. تأمین مقادیر کافی ویتامین E برای رشد مو و ناخن‌ها و همچنین تولید کراتین ضروری است. این ویتامین با بهبود خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی، سبب افزایش رشد مو و مانع خشکی و پیری زودرس پوست می‌شود. سلنیوم که در بافت‌های حیوانی و انسانی به‌صورت سلنو متیونین و سلنو سیستئین وجود دارد به علت نقش در ساختار سیستم آنتی اکسیدانی گلوتاتیون پراکسیداز موجب حفاظت پوست و مو از آسیب‌های اکسیداتیو و اشعه‌ی ماوراءبنفش می‌شود. این عنصر از بروز آفتاب ‌سوختگی پیشگیری کرده و احتمال ابتلا به سرطان پوست را نیز کاهش می‌دهد.

 

ویتامین‌های گروه B

ازجمله مهم‌ترین ترکیبات لازم برای تأمین سلامت پوست، افزایش رشد و حفظ استحکام مو و ناخن هستند. کمبود ویتامین‌های گروه B باعث چرب شدن و ریزش مو، شوره سر، خشکي و چین ‌و چروک زودرس پوست می‌شوند.

وقتی سخن از ویتامین‌های گروه B به میان می‌آید، اولین عضوی از این خانواده که بر نقش آن در سلامتی پوست و مو تأکید زیادی می‌شود، بیوتین است. بیوتین که در بیوسنتز اسیدهای چرب و مراحل رشد و تکثیر سلول‌ها از بیان ژن تا رونویسی و ترجمه و همانندسازی نقش دارد، باعث افزایش رشد و استحکام مو و ناخن، تولید کراتین و پیشگیری از سفیدی زودرس مو می‌شود. با توجه به اینکه ذخایر این ویتامین در بدن کم است، حتی کمبود خفیف آن نیز می‌تواند موجب كاهش سلامتی پوست و مو شود. کمبود B2 یا ریبوفلاوین نیز خود را به‌صورت زخم‌ و التهاب گوشه‌ لب و بینی نشان می‌دهد. ویتامین B3 یا نیاسین یکی دیگر از اعضای خانواده ویتامین‌های گروه B است که در حفظ سلامت پوست نقش دارد. این ویتامین رطوبت و شادابی پوست را افزایش داده و باعث کاهش التهاب‌ و خشکی پوست می‌شود. ویتامین B5 یا اسید پانتوتنیک موجبات افزایش رشد، استحکام و بازسازی سلول‌های مو را فراهم کرده و موجب پیشگیری از ریزش مو می‌شود. ویتامین B6 با تاثیردر روند گلبول سازی، اکسیژن‌رسانی به سطح پوست را افزایش داده و همچنین به جذب سیستئین برای تولید کراتین کمک می‌کند. اسید فولیک برای سنتز و بازسازی سلول‌هایی که رشد سریع دارند مانند پوست و مو ضروری است.

ویتامین A:

این ویتامین محلول در چربی به علت نقش مهم در ترمیم و بازسازی سلول‌های پوست و همچنین تحريك سنتز كلاژن و الاستين در عمق اپيدرم، موجب ترمیم پوست، حفظ رطوبت و خاصیت ارتجاعی آن، کاهش چین‌ و چروک، بهبود آکنه و زخم‌های پوستی و محافظت از پوست در برابر صدمات اشعه ماوراء بنفش می‌شود. ویتامین A خشکي پوست و شوره سر را نیز از بين می‌برد.

روی:

این عنصر سبب حفظ سلامت پوست، افزایش رشد و استحکام مو و ناخن می‌شود. این ماده معدنی با تنظیم ترشح غدد چربی پوست، کنترل میزان تستوسترون، کمک به سنتز کلاژن و کنترل عفونت در بهبود جوش و آکنه‌ مؤثر است. با توجه به نقش ویژه‌ این ماده در ترمیم آسیب‌ها و تکثیر سلول‌های بدن، تأمین آن بهبودی زخم‌ها و آسیب‌های پوستی را تسریع می‌کند. کمبود روی سبب نازک شدن و ریزش مو و همچنین شکنندگی و ایجاد خطوط سفید روی ناخن‌ها می‌شود.

آهن:

از مهم‌ترین عناصر کمیاب مورد نیاز طیف وسیعی از فرآیندهای بیولوژیک بدن به ‌ویژه تولید گلبول‌های قرمز و سنتز کلاژن است. ریزش مو، رنگ‌پریدگی و خشکی پوست و شکنندگی ناخن‌ها از مهم‌ترین علائم کمبود آهن است.

کلسیم و ویتامین D:

تأمین مقادیر کافی این دو عنصر برای حفظ ساختار و استحکام پوست، مو و ناخن ضرورت دارد.

سیلیکا:

این عنصر معدنی سبب تحریک رشد، افزایش استحکام مو و ناخن و همچنین کاهش ریزش مو می‌شود.

ید: این عنصر برای عملکرد غده تیروئید حیاتی است و از این طریق در متابولیسم کلی بدن نقش مهمی دارد. کمبود هورمون‌های تیروئیدی سبب خشکی پوست و مو، ریزش مو و شکنندگی ناخن‌ها می‌شود.

کروم:

با بهبود جریان خون سبب حفظ سلامت و شادابی پوست و مو می‌شود.

منیزیوم و منگنز:

این عناصر علاوه بر تنظیم فعالیت بسیاری از آنزیم‌ها، باعث حفظ سلامت پوست و افزایش ضخامت تارهای مو و استحکام ناخن‌ها می‌شوند.

مس:

این ماده معدنی ضروری اگرچه در مقادیر جزئی مورد نیاز است، اما به علت نقش در سنتز کلاژن و الاستین، در حفظ استحکام و ساختار پوست و تولید رنگ‌دانه‌های پوست و مو نقش مهمی دارد. همچنین از بروز آفتاب ‌سوختگی پیشگیری می‌کند.

اسیدهای چرب امگا 3:

این چربی‌های ضروری با حفاظت از غشا و آب‌رسانی به سلول‌های پوست، مانع از خشکی و چروک شدن زودرس پوست می‌شوند. همچنین وجود این ترکیبات برای رشد مو و پیشگیری از ریزش آن ضرورت دارد.